Jakie soczewki nosił Leonardo da Vinci?

Miękkie soczewki kontaktowe, tak bardzo dzisiaj popularne, opracowano stosunkowo niedawno.
Sam pomysł, aby korygować wadę wzroku bezpośrednio na powierzchni oka ma natomiast długą historię.
Ale po kolei:

Źródła historyczne podają, że już Leonardo da Vinci eksperymentował z małymi  szklanymi naczyniami wypełnionymi wodą, które podobno kładł sobie na oczy. Czy miał na myśli korygowanie wad wzroku tego niestety nie wiemy.

W roku 1636 francuski filozof i uczony Kartezjusz (Rene Descartes) opisał, w ramach swoich prac nad załamaniem promieni świetlnych, koncepcję soczewki noszonej bezpośrednio na oku.

Pod koniec  XIX wieku wielu rozpoczęto  prace nad szklanymi soczewkami  kontaktowymi. Ich owocem było powstanie pierwszych soczewek, które ze względów technicznych miały znaczne rozmiary (ponad 20 mm średnicy) i przykrywały praktycznie całą przednią cześć  oka (twardówkę).Soczewki te, zwane twardówkowymi, były bardzo niewygodne, nie przepuszczały tlenu i mogły być stosowane jedynie przez bardzo krótki czas.
Dodatkowo, podczas ich stosowania, ryzyko poważnych skaleczeń np. na skutek rozbicia takiej soczewki było ogromne.

W roku 1939 nastąpił przełom. Zastosowano tworzywo sztuczne-polimer PMMA (polimetakrylan metylu) – pierwszy materiał nieorganiczny w produkcji soczewek. Jego podstawową zaletą była niewielka waga.
Na początku soczewki z PMMA pokrywały całą twardówkę  później, w roku 1948, opracowano soczewki o średnicy około 10 mm przykrywające jedynie rogówkę oka (soczewki rogówkowe) .
Ta zmiana pozwoliła na noszenie soczewek nawet do 10 godzin dziennie.

Soczewki z PMMA  nie przepuszczały tlenu. Stworzenie twardych gazoprzepuszczalnych soczewek kontaktowych było możliwe w latach 70 XX wieku, dzięki znacznym postępom w dziedzinie tworzyw i stało się kolejnym przełomem w historii soczewek kontaktowych. Twarde gazoprzepuszczalne  soczewki kontaktowe stosowane są do dziś, zapewniają prawidłowe widzenie i są łatwe w użyciu. Stosunkowo długi okres adaptacji  zniechęca jednak pacjentów do ich stosowania.

Kamieniem milowym  w historii soczewek okazało się wynalezienie  w 1969 przez dwóch chemików (O. Wichterle, D. Lim) nowego materiału zwanego hydrożelem (PHEMA -polimetakrylan 2-hydroksyetylu).Hydrożel, stosowany do dziś jako podstawowy materiał do produkcji miękkich soczewek kontaktowych, w stanie suchym właściwościami przypomina szkło a po uwodnieniu, zawierając nawet do 75% wody,  jest miękki i elastyczny, a co najważniejsze nie utrudnia dostępu tlenu do oka.

Obecnie, dzięki udoskonalonym technologiom produkcji, miękkie soczewki kontaktowe zapewniają jakość optyczną zbliżoną do soczewek twardych, wysoki komfort i bezpieczeństwo użytkowania.
Produkcja na masową skalę pozwoliła na znaczną obniżkę cen soczewek kontaktowych i skrócenie rekomendowanego czasu ich używania. Podczas gdy jeszcze kilka lat temu typowe miękkie soczewki kontaktowe przeznaczone były do noszenia przez 12 a nawet 24 miesiące, dziś pacjenci maja do wyboru szeroką gamę soczewek kwartalnych, miesięcznych, dwutygodniowych  łącznie z soczewkami jednodniowymi ( jednorazowymi).

Miękkie soczewki kontaktowe wybiera dziś  ponad 85% pacjentów.

Opracowano na podstawie materiałów producentów, oraz informacji dostępnych w Internecie na stronach:
www.mediweb.pl,
www.otterstedt.de/wiki/index.php/Kontaktlinse
www.soczewkikontaktowe.pl
i innych.